Czym są organizacje pozarządowe?

Nazwę trzeci sektor stosuje się dla określenia ogółu organizacji pozarządowych. Określenie to, nawiązuje do podziału dzielącego aktywność społeczno-gospodarczą nowoczesnych państw demokratycznych na trzy sektory. Według ustalonego podziału, za I sektor rozumiemy administarcje publiczną, czyli sektor Państwowy. II sektor wiąże się z sektorem prywatnym, który głównie nastawiony jest na zysk. III sektor to określenie nawiązujące do organizacji pozarządowych, których głownym celem nie jest osiągniecie zysku a działalność na rzecz dobra społecznego.

 

Organizacje pozarządowe często określa się mianem organizacji non-profit. W ten sposób zwykle podkreśla sie, iż ich działalność nie jest nastawiona na zysk.

 
Określenie organizacje pozarządowe akcentuje niezależność tych organizacji od administracji (rządu). Nawiązując do międzynarodowego określenie non-governmental organization często, wobec nich stosuje się skrót NGO.

Wobec organizacji III sektora często spotyka się określenie organizacji wolontarystyczne. Wiąże się to z faktem, iż ich działalność jest w znacznym stopniu oparta na działaniu ochotników, czyli wolontariacie.

Inna nazwa stosowana wobec instytucji III sektora to organizacje społeczne lub organizacje użyteczności publicznej. Te sformułowania podkreślają, że aktywność tych organizacji jest najwyraźniejsza w dziedzinie ochrony zdrowia, szeroko rozumianej pomocy społecznej, akcji charytatywnych i edukacji, czyli krótko mówiąc w działaniu dla dobra publicznego.

Ustawa o działalności pożytku publicznego i wolontariacie z 2003 roku wprowadziła pojęcie organizacji pożytku publicznego w odniesieniu do organizacji, które prowadzą działalność społecznie użyteczną w sferze zadań publicznych określonych w tej ustawie.

W Polsce podstawowymi formami prawnymi prowadzenia działalności społecznej są stowarzyszenia i fundacje.

 

Po co istnieją organizacje pozarządowe?

 

Organizacje pozarządowe działają praktycznie we wszystkich sferach aktywności społecznej pełniąc rózne role społeczno-polityczne. Do najważniejszych z nich zaliczyć można:

• Inicjowanie zmian społecznych. Dzięki swoim działaniom organizacje pozarządowe upowszechniają problemy społeczne, a co najważniejsze samemu je rozwiązują. Wywierają również wpływ na władze polityczne, jak i opinie publiczną, samemu proponując często innowacyjne pomysły (np. projektów ustaw, instrumentów dialogu społecznego itp),
• Rzecznictwo – czyli działania na rzecz mniejszości. Organizacje pozarządowe często działają w imieniu grup społecznych, które same z różnych wzgledów nie są zdolne walczyć o swoje prawa. Dotyczy to zarówno osób dyskryminowanych na tle: rasowym, wyznaniowym, pochodzenia społecznego, a także ludzi dyskryminowanych ze względu na status społeczny (np. kobiety, bezrobotni). W ten sposób organizacje pozarządowe łamią stereotypy i prezeciwdziałają nierównościom

• Integracja społeczna. Organizacje pozarządowe często umożliwiają powrót do społeczeństwa ludziom z różnych powodów marginalizowanym. Dzięki szkoleniom zawodowym, wsparciu psychologicznym, warsztatom terapii zajęciowej dają szansę grupom wykluczonych społecznie (np. niepełnosprawni, uzależnieni, długotrwale bezrobotni) podnieść wiarę we własne możliwość, zdobyć kwalifikacje i i wrócić na rynek pracy.
• Walka o wspólne dobro. Część organizacji stoi na straży wspólnego dobra. Są nimi np. organizacje ekologiczne, ngo’sy zajmujące się działaniami antykorupcyjnymi,  czy instytucje zajmujące się monitorowaniem działań administracji publicznej (tzw. organizacje watch dog).
• Uzupełnianie działań Państwa. Zwykle organizacje pozarządowe lepiej znają problemy społeczności, w której działają stąd nierzadko wypełniają luki w działaniu administracji publicznej. Dlatego też istnienie organizacji pozarządowych wpływa bezpośrednio na poziom i poprawę jakości życia wielu mieszkańców.

 

Więcej informacji o organizacjach pozarządowych znajdziesz na portalu www.ngo.pl .